Pandemi Döneminde Çocukların Durumları


Pandemi dönemi, birçok sosyal sorunu beraberinde getirmiş ve var olan sosyal sorunların da derinleşmesine neden olmuştur. Bu bağlamda en çok risk altında olan gruplardan bir tanesi yine çocuklardır. Krizin doğası gereği bu dönemde çocuklara erişmek ve durumları hakkında bilgiye edinebilmek oldukça güçtür. Bu süreçte kısıtlı sayıda da olsa çocukların yaşadıkları sorunlara ışık tutabilecek araştırma ve görüşmeler yapılmıştır. Bu araştırma ve çalışmalardan elde edilen bilgiler ışığında aşağıda, çocukların yaşadıkları sorunların bazılarına değinilmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur.

1. Okul psikolojik danışmanları (rehber öğretmenler) ile yapılan görüşmelerden elde edilen bilgilere göre;

  • Çocukların durumlarının yeterince takip edilemediği,
  • Çocuklarla belli düzeyde iletişim kurulabilse bile çocukların sorunlarına çözüm bulabilecek ölçüde nitelikli ve periyodik görüşmelerin yapılamadığı görülmektedir.

2. Yukarıdaki bilgileri destekler bir başka bulguya Antalya Çocuk İzlem Merkezi’ne gelen cinsel istismar vaka sayılarının karşılaştırıldığı bir çalışmadan elde edilmiştir. Bu çalışmada Mart-Nisan 2019 dönemlerinde gelen olgular ve bu olguları kimlerin bildirildiği ile Mart-Nisan 2020 döneminde gelen olgular ile bu olguları kimlerin bildirdiği karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonuçları, özellikle Nisan 2020’de bildirimlerin, diğer aylara kıyasla %55 civarında azaldığını göstermektedir. Nisan 2020 dönemi ise pandemi nedeniyle çocukların uzaktan eğitim sistemine geçtiği dönemdir. Bu bulgu, uzaktan eğitim sistemi ile birlikte çocuklarla rehber öğretmenlerin, nitelikli iletişimlerinin kısıtlılığını göstermektedir (Aslan, Timur ve Pakiş, 2020).

3. EBA sistemi üzerinden nitelikli eğitim alamadıkları gerekçesiyle özel eğitim sınıflarında ve özel eğitim okullarında okuyan öğrenciler için yüz yüze eğitime geçilmişti [27 Ekim tarihli genelge.]. Ancak yeniden uzaktan eğitime geçilmesi ile bu çocukların eğitim hakkı yine risk altına girmiştir. 

4. Kaynaştırma eğitimine dahil olan öğrenciler EBA sistemi üzerinden derslere katılabilmektedirler. Ancak bilindiği üzere kaynaştırma programına dahil olan öğrenciler, diğer öğrencilerden farklı olarak “bireyselleştirilmiş eğitim planı”na tabi tutulmaktadır. Bireyselleştirilmiş eğitim planı ise sınıf içinde kaynaştırma grubu içerisindeki öğrencilere, zaman zaman farklı bir müfredat üzerinden ve öğrencinin gelişimine uygun eğitim yöntemleri ile ders yapılmasını gerektirmektedir. Tüm öğrenciler için ortak hazırlanan EBA sistemi içinde, kaynaştırma grubu öğrencilerinin bireysel eğitimden fayda görme durumları risk altındadır.

5. Yine kaynaştırma eğitimi alan ve destek eğitimden faydalanan öğrenciler için uzaktan eğitim esnasında destek eğitim verilmemektedir. Okul ortamında destek eğitim odalarında sunulan bu destek eğitimler uzaktan eğitim de verilmelidir. Aksi takdirde bu öğrencilerin eğitimi yarım kalmaktadır.

6. Engelli çocukların (özellikle de ağır bakım ihtiyacı olan ya da davranış problemleri olan) evde, daha çok sayıda hane üyesi ile birlikte ve daha uzun süreler kalmaları, bu çocuklara yönelik şiddet riskini de artırmaktadır.

  

Öneriler

 

1. Çocukların pandemi dönemi nedeniyle hangi konular ile ilgili risk altında olduklarının tespit edilebilmesi için alternatif izleme yöntemlerinin kullanılması gerekmektedir.

2. Okul çağında olan çocukların izlenmesi ve takibi için EBA sisteminin ve rehberlik hizmetlerinin, daha etkin bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Bu bağlamda;

  • Eğitim sistemi içinde kayıtlı görünen tüm çocukların, ne kadarının aktif olarak eğitim süreci içerisinde olduklarının verisinin tutulması,
  • Eğitime, EBA sistemi veya yüz yüze eğitim üzerinden, dahil olamayan çocukların, sayısı, yaşadıkları iller ve neden dahil olamadıklarına dair bilgilerin takip edilmesi
  • Çocukların, pandemi döneminde eğitime erişmelerini engelleyen risklerin (ekipman yetersizliği, internet erişiminin olmaması, evde çok sayıda çocuk olması, sistemin çocuğun gelişim düzeyine uygun olmaması, çocuğun çalıştırılıyor olması, çocuğun şiddete maruz kalıyor olması, çocuğun eğitim hakkının ailesi tarafından ihmal ediliyor olması vb.) ivedilikle ortadan kaldırılması için çalışmalar yapılması gerekmektedir.

3. EBA sistemi içerisinde “rehber öğretmenine ulaş” sayfası. Rehber öğretmenine ulaş sayfası, EBA sistemi içerisinde öğrenci ile rehber öğretmenin iletişimini doğrudan sağlayacak bir çağrı butonu gibi düşünülebilir. Öğrencinin bu sayfaya tıklayarak, sadece onun ve rehber öğretmenin görebileceği bir yazışma yapabilir ve bu iletişim kanalı üzerinden yaşadığı sorunları öğretmenine iletebilir. Gizlilik ilkesi doğrultusunda hayata geçirilecek bu sayfa ile çocuklar yaşadıkları olumsuz durumlarla (şiddet gibi) ilgili doğrudan yardım ve destek talebinde bulunabilirler.

4. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde sunulan destek eğitim için de uzaktan eğitim seçeneği oluşturulmalıdır.


   


Bu metindeki bilgiler Ortaklık Ağı üyeleri olan aşağıdaki kurumların çalışmalarından derlenerek hazırlanmıştır.

  • Başka Bir Okul Mümkün Derneği
  • Eğitim Reformu Girişimi
  • Göç ve İnsani Yardım Vakfı
  • Hayata Destek Derneği
  • Yüksek Öğrenimde Rehberliği Tanıtma ve Rehber Yetiştirme Vakfı

Diğer Kaynaklar

Aslan, F., Timur, S., & Pakiş, I. (2020). COVİD-19 Pandemisinden Etkilenen Çocuk İstismar Olgularının Değerlendirmesi. The Bulletin of Legal Medicine, 25(Sp), 40-47.